Abstract:
Bu tez çalışmasının amacı, Reformer Pilates egzersizinin sağlıklı kadınlarda stresle ilişkili nöroendokrin ve psikolojik belirteçler üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu tez çalışmasında, tükürük kortizol düzeyi, kan serotonin seviyesi, kalp hızı değişkenliği (KHD), algılanan stres düzeyi, kaygı, depresyon ve uyku kalitesi gibi parametreler üzerinden Reformer Pilates’in stres modülasyonu üzerindeki rolü araştırıldı. Çalışmaya yaşları 22-38 arasında değişen sağlıklı kadınlar (n=21) dahil edildi. Tüm katılımcılara haftada iki kez olmak üzere sekiz haftalık (toplam 16 seans), her seans 60 dakika olacak şekilde yapılandırılmış Reformer Pilates programı uygulandı. Katılımcılardan 1. ve 16. Seans öncesi-sonrası olmak üzere toplam 4’er kez tükürük örnekleri alındı ve KHD ölçümleri yapıldı. Tüm katılımcılardan ilk ve son seanslarda venöz kan örneği alındı. Tükürük örneklerinden kortizol, serum örneklerinden ise serotonin ölçümü ELISA yöntemi ile yapıldı. Ayrıca katılımcılara 1., 8. ve 16. Seanslarda Visual Analog Skala (VAS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI-II) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) sırasıyla ağrı, uyku kalitesi, algılanan stres, sürekli kaygı ve depresyon skorlarını belirlemek için uygulandı. İlk ve son seanslarda antropometrik ölçümler ve vücut analizleri yapıldı. Elde edilen bulgulara göre, kortizol seviyeleri ve KHD parametreleri ilk ve son seansların öncesi-sonrası arasında farklı değildi (p>0,05). Ancak ilk seansta kortizol öncesi-sonrası arasında güçlü pozitif korelasyon vardı (rho = 0,665; p = 0,001). Serotonin düzeyi ilk ve son ölçüm arasında farklı değildi (p>0,05). STAI-II, ASÖ, BDÖ ve PUKİ skorları son seansta ilk seansa göre anlamlı düzeyde artış gözlenirken (p<0,05).