Özet:
Bu çalışmada, gıda endüstrisinin önemli bir yan ürünü ve organik atığı olan kahve telvesinin, baklagiller familyasına ait soya fasulyesi (Glycine max) fidelerinin büyüme, gelişme ve fizyolojik metabolizması üzerindeki doza bağlı etkileri araştırıldı. İklim odasında kontrollü ekolojik koşullar (25 +/- 2˚C, %60 +/- 5 bağıl nem) altında yürütülen denemelerde, saksılara farklı konsantrasyonlarda kahve telvesi uygulandı. Deney süresince bitkinin morfolojik gelişim parametreleri (kök ve gövde uzunluğu, taze ve kuru biyokütle ağırlıkları) ile hücresel düzeydeki biyokimyasal yanıtları (klorofil miktar tayini, Malondialdehit ve prolin miktarı) incelendi. Elde edilen bulgularda düşük dozda verilen kahve telvesi, bitkinin vejetatif gelişimini belirgin şekilde teşvik etmiştir. Fizyolojik analizlerde ise özellikle 10 gramlık uygulamanın klorofil miktarını %15 oranında artırarak fotosentez kapasitesini desteklediği saptanmıştır. Ayrıca, MDA seviyelerindeki düşüş ve prolin miktarındaki dengeli seyir, bitkinin stres altında kalmadığını göstermiştir. Sonuç olarak besin elementleri açısından zengin olan kahve telvesinin bitki fizyolojisini ve toprak yapısını iyileştiren, sürdürülebilir tarımda ve organik atık yönetiminde değerlendirilebilecek çevre dostu bir girdi olduğu tespit edilmiştir.
