5. SEVİYE LİDERLİĞİNİN OKULLARDAUYGULANABİLİRLİĞİNEİLİŞKİN OKULYÖNETİCİLERİNİNGÖRÜŞLERİ

Abstract

Günümüzde eğitim örgütlerinde etkili liderlik, okulun etkililiği, öğretmen performansı ve öğrenci başarısı açısından kritik bir unsur olarak görülmektedir. Bu bağlamda, son yıllarda dikkat çeken yaklaşımlardan biri olan 5. seviye liderlik, kişisel tevazu ile profesyonel iradenin birleşimini temel alan bir liderlik anlayışı olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin 5. seviye liderliğin eğitim örgütlerinde uygulanabilirliğine ilişkin görüşlerini belirlemek ve bu doğrultuda eğitim ortamlarına yönelik bir model önerisi geliştirmektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Şanlıurfa ili Karaköprü ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada, okul yöneticilerinin 5. seviye liderliğin eğitim örgütlerinde uygulanabilirliğine ilişkin görüşlerini farklı bakış açılarıyla ortaya koyabilmek amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Veriler, yüzyüze ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde veriler kodlanmış, benzer kodlar bir araya getirilerek temalar oluşturulmuş ve bulgular bu temalar doğrultusunda yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, okul yöneticilerinin 5. seviye liderlik yaklaşımını genel olarak olumlu değerlendirdiklerini ve özellikle tevazu ile profesyonel irade boyutlarının eğitim ortamlarında önemli olduğunu düşündüklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu liderlik anlayışının uygulanmasında örgütsel yapı, mevcut yönetim anlayışı ve bireysel farklılıklardan kaynaklanan çeşitli engellerin bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, 5. seviye liderlik özelliklerinin geliştirilmesine yönelik olarak yöneticilere dönük eğitim programlarına ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak 5. seviye liderliğin eğitim örgütlerinde uygulanabilir bir liderlik yaklaşımı olduğu; ancak bu yaklaşımın etkili bir şekilde hayata geçirilebilmesi için yapısal düzenlemeler ile hizmet içi eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi gerektiği söylenebilir. Araştırma sonuçları, özellikle okul yöneticilerinin liderlik anlayışlarında tevazu, profesyonel irade, etik yaklaşım ve sürdürülebilir başarı odaklı bir yönetim anlayışının önemini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, 5. seviye liderlik yaklaşımının okul yöneticilerinin yetiştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik programlarda dikkate alınmasının, eğitim örgütlerinde daha etkili, iş birliğine dayalı ve gelişim odaklı bir yönetim kültürünün oluşmasına katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.