FARKLI GELİŞİM DÖNEMLERDE UYGULANAN DEMİR SÜLFAT DOZLARININ PAMUĞUN (GOSSYPİUM HİRSUTUM L.) VERİM VE BAZI VERİM UNSURLARINA ETKİSİ

Abstract

Pamuk (Gossypium hirsutum L.), tekstil sanayisinin temel hammaddesi olması ve sağladığı ekonomik katkı nedeniyle dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen en önemli endüstri bitkilerinden biridir. Kireçli topraklarda demirin bitkiler tarafından yarayışlılığının azalması, pamukta demir noksanlığının ortaya çıkmasına ve buna bağlı olarak verim potansiyelinin düşmesine neden olabilmektedir. Bu nedenle, demir noksanlığının giderilmesinde FeSO4’ün farklı gelişme dönemleri ve dozlarda uygulanmasının pamukta verim ve verim unsurları üzerine etkilerinin belirlenmesi bilimsel açıdan önem taşımaktadır. Deneme 2025 yılı yetiştirme sezonunda, Şanlıurfa ili Eyyübiye ilçesi Mutlukaya Mahallesi'nde yürütülmüştür. Ekim işlemi arazi hazırlığı tamamlandıktan sonra 15 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, bitkiler 75 cm sıra arası ve 10–12 cm sıra üzeri olacak şekilde ekim işlemi gerçekleştirilmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan çalışmada dört farklı FeSO4 dozu [%0 (kontrol), 0,2 g/L, 0,4 g/L ve 0,6 g/L] taraklanma dönemi, taraklanma sonu–çiçeklenme başlangıcı ve çiçeklenme doruğu olmak üzere üç farklı gelişme döneminde yapraktan uygulanmıştır. Denemede pamuğun verim (kg/da), bitki boyu (cm), koza sayısı (adet/bitki), koza ağırlığı (g), koza kütlü ağırlığı (g), SPAD değeri, çırçır randımanı (%), 100 tohum ağırlığı (g), lif inceliği (mic), lif uzunluğu (mm), lif mukavemeti (g/tex) özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda; en yüksek verim değeri 467,5 kg/da ile TB+ÇB+ÇD uygulamasının %0,6 dozundan elde edilmiştir ve kontrol parseline göre (408.8 kg/da), %14.36 oranında daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca araştırmada verim (kg/da), bitki boyu (cm), koza sayısı (adet/bitki), koza ağırlığı (g), koza kütlü ağırlığı (g), SPAD değeri, çırçır randımanı (%), lif inceliği (mic), lif uzunluğu (mm), lif mukavemeti (g/tex) üzerine FeSO4 uygulamaları istatistiksel anlamda önemli bulunmuş ve kontrol parsellerine kıyasla incelenen özelliklerin büyük çoğunluğunda daha yüksek değerler sağlamıştır.