KAPSAYICI EĞİTİM BAĞLAMINDA DEZAVANTAJLI BÖLGELERDE KONUŞMA BECERİSİNİN İLK OKUMA YAZMA ÖĞRETİMİNE KATKISI: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Bu araştırmanın amacı, kapsayıcı eğitim bağlamında dezavantajlı bölgelerde görev yapan sınıf öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak, konuşma becerisinin ilk okuma yazma öğretimi sürecine etkisi ve bu süreçte yaşanan sorunları derinlemesine incelemektir. Nitel araştırma modellerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülen çalışmanın katılımcılarını, 2025-2026 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa’nın dezavantajlı bölgelerinde görev yapan ve maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 10 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda konuşma becerisinin ilk okuma yazma öğretiminin temel bir unsuru olarak öne çıktığını göstermektedir. Konuşma becerisi gelişmiş öğrencilerin ilk okuma yazma sürecine daha kolay uyum sağladıkları, harf-ses ilişkisini daha hızlı kavradıkları ve okuma-yazma becerilerini daha kısa sürede geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Dezavantajlı bölgelerde görev yapan sınıf öğretmenlerinin özellikle dil farklılığı, iletişim sorunları, öğrencilerin özgüven eksikliği, öğretim sürecinin yavaş ilerlemesi ve müfredatı yetiştirme güçlüğü gibi çeşitli sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin sözlü anlatım becerilerini geliştirmeye yönelik ders içi uygulamaların konuşma becerisini desteklediği ve buna bağlı olarak ilk okuma yazma sürecini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.