NEFES-BEDEN-ZİHİN (BBM) ÇALIŞMALARININ MÜZİK EĞİTİMİ ÖĞRENCİLERİNİN PERFORMANS KAYGISINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırma, müzik eğitimi alan öğrencilerde görülen performans kaygısının azaltılmasında nefes– beden–zihin (BBM) çalışmalarının etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Müzik performans kaygısı, bireylerin sahne ve icra süreçlerinde yoğun bir şekilde deneyimlediği, öğrenme süreci ve performans kalitesini olumsuz etkileyebilen önemli bir psikolojik durumdur. BBM yaklaşımı ise, nefes teknikleriyle fizyolojik regülasyonu, beden farkındalığı ile kas gevşemesini ve zihinsel tekniklerle odaklanmayı geliştirerek bu kaygının azaltılmasını hedefleyen bütüncül bir uygulama modelidir. Araştırma, karma yöntem deseninde yürütülmüş ve çalışma grubu, Harran Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümünde öğrenim gören 16 gönüllü öğrenciden (8 deney, 8 kontrol grubu) oluşmuştur. Deney grubuna 20 seans süresince BBM çalışmaları uygulanmış; kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Nicel veriler, Banu Özevin Tokinan (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Kenny Müzik Performans Kaygı Ölçeği aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise deney grubu öğrencileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde parametrik ve non-parametrik testler, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, deney grubunun ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunduğunu, performans kaygısının BBM uygulamaları sonrasında anlamlı düzeyde azaldığını göstermiştir. Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Nitel bulgular ise katılımcıların BBM teknikleri sayesinde daha özgüvenli hissettiklerini, zihinsel berraklık kazandıklarını, performans anındaki kaygıyı daha kolay yönettiklerini ve sahne öncesi daha sakin olduklarını ortaya koymuştur. Araştırma, BBM çalışmalarının müzik performans kaygısını azaltmada etkili bir yöntem olarak kullanılabileceğini ortaya koymakta ve müzik eğitiminde sadece teknik becerilerin değil, psikolojik süreçlerin de desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu yönüyle çalışma, müzik eğitimi alanındaki literatüre metodolojik ve uygulamalı düzeyde özgün bir katkı sunmakta; eğitim programlarında BBM tekniklerine yer verilmesi yönünde öneriler geliştirmektedir.