Abstract:
Bu araştırmanın amacı, açık uçlu sınavlara yönelik sınav kaygısını ölçmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmek ve bu aracın geçerlik ve güvenirliğine ilişkin bulgular sunmaktır. Çalışmanın başlangıç aşamasında, açık uçlu sınavlarda kaygı yaşadığı düşünülen öğrencilerden sınav öncesi ve sınav sırasında deneyimledikleri duygu, düşünce ve tepkileri yazmaları istenmiş, elde edilen nitel veriler literatürdeki mevcut maddelerle karşılaştırılarak kapsamlı bir madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu iki Türkçe uzmanı, iki ölçme ve değerlendirme uzmanı ve iki rehberlik ve psikolojik danışman tarafından kapsam geçerliği bakımından değerlendirilmiş ve uygun bulunmayan maddeler çıkarılarak 60 maddelik ilk form elde edilmiştir. Pilot uygulama kapsamında bu 60 maddelik form ortaokul öğrencilerine uygulanmış ve yapılan madde analizleri sonucunda, kuramsal yapı ile uyuşmayan veya düşük ayırt edicilik sergileyen maddeler sistematik biçimde çıkarılmıştır. Bu süreç sonunda ölçek 25 maddeye indirilmiş ve bu 25 maddelik form üzerinde Ana Eksen Faktörleme (PAF) yöntemi ve faktörler arası ilişkilerin bulunacağı öngörüsü doğrultusunda Promax döndürme kullanılarak ilk Açımlayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiştir. Pilot Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin beş faktörden oluşan bütüncül bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Esas uygulama sürecinde, 25 maddelik form geniş bir örnekleme (n = 492) uygulanmış ve elde edilen veriler üzerinde ikinci bir AFA gerçekleştirilmiştir. Bu analizde yine Ana Eksen Faktörleme çıkarım yöntemi ve Promax döndürme tercih edilmiş; pilot çalışmada elde edilen beş faktörlü yapının bu geniş örneklemde de tutarlı biçimde tekrarlandığı görülmüştür. Faktör yükleri, madde-toplam korelasyonları ve Cronbach alfa katsayıları,ölçeğin güçlenen faktör yapısını desteklemiştir. Beş faktörlü yapı esas AFA ile doğrulandıktan sonra ölçek farklı bir örneklem üzerinde (n = 488) yeniden uygulanmış ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Yapılan DFA, geliştirilen ölçeğin beş faktörlü yapısının verilerle iyi düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Cronbach alfa katsayısı (α = 0,89) ve birleşik güvenirlik (CR = 0,94) değerleri de ölçeğin yüksek iç tutarlılığını desteklemektedir. Araştırmanın sonunda, 25 maddeden ve beş faktörden oluşan bulgular, Açık Uçlu Sınav Kaygısı Ölçeği’nin (AUSKÖ) açık uçlu sınavlara yönelik sınav kaygısını ölçmeye yönelik olarak geçerlik ve güvenirliğe ilişkin kanıtlar sunduğunu göstermektedir.
