ŞANLIURFA EKOLOJİK ŞARTLARINDA MÜRDÜMÜK (LATHYRUS SATİVUS L.) İLE FARKLI BUĞDAYGİL YEM BİTKİSİ (HORDEUM VULGARE L. AVENA SATİVA L. TRİTİCOSECALE WİTTMACK.) KARIŞIM ORANLARININ VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Bu araştırma ile; Şanlıurfa ve benzer iklim ve toprak şartlarında mürdümük bitkisi için en uygun, yüksek verimli ve adaptasyonu kuvvetli olan karışık ekim sisteminin saptanması amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan materyal çeşitleri; Mürdümük (Lathyrus sativus L.) Gürbüz 2001, Kılçıksız arpa Ruha (Hordeum vulgare L.), Tritikale (Triticosecale Wittmack) Egeyıldızı ve Yulaf (Avena sativa L.) Manas kullanılmıştır. Araştırma 2022-2024 yılları arasında GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Talat Demirören Araştırma İstasyonunda kışlık yetiştirme sezonlarında tesadüf bloklar deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, mürdümük tahıllarla saf ve ikili karışım oranları halinde belirlenerek yem verimi ve kalitesine etkisini tespit etmek amacıyla yürütülen bu çalışma sonucunda; Bitki boyu 51,69-82,83 cm, Yeşil ot verimi 3189,07-4584,47 kg/da, Kuru ot verimi 1064,34-1354,18 kg/da, Kuru madde verimi 904-1338 kg/da, Oransal verim toplamları 1,04- 1,29, Ham protein oranı %15,05-23,27, Protein verimi 196-256 kg/da, ADF (Asit Deterjan Lif) %30,27- 38,91, NDF (Nötral Deterjan Lif) %41,21-50,43, SKMO (Sindirilebilir kuru madde oranı) %58,25- 65,07, SKMV (Sindirilebilir kuru madde verimi) 671,29-828,87 kg/da, NYD (Nispi yem değeri ) 107,60-148,02. Mürdümükteki tahıl oranlarının artmasına bağlı olarak yeşil ot verimi, kuru ot verimlerinde artışlar görülmüştür. Araştırmada HP, SKMV ve NYD özellikleri yönünden en yüksek değerler Saf Mürdümük uygulamasında saptanırken, bu özelliklere ilişkin en düşük değerler ise tahıl türlerine ait saf uygulamalarda saptanmıştır. İki yıllık araştırma sonuçlarına göre; karışım olarak, yeşil ot verimleri özellikleri bakımından %20 Mürdümük + %80 kılçıksız arpa uygulaması öne çıkarken, yüksek ot kalitesi bakımından NYD değerlerine göre Saf mürdümük ve %60 Mürdümük + %40 Kılçıksız arpa karışım uygulamaları öne çıkmıştır.