Abstract:
Bu çalışma, çağdaş İslam düşüncesinin en önemli meselelerinden biri olan “küreselleşmenin İslam inancı üzerindeki etkileri”ni ele almaktadır. Araştırma, küreselleşmenin yapısını; ekonomik ve siyasi boyutları aşarak, İslami tasavvurdaki "İlahi merkezli" dünya görüşüne rakip, materyalist bir model sunan bir "dünya görüşü” olarak çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmacı; küresel nüfuzun İslam toplumlarındaki mevcut gerçekliğini teşhis etmek için betimsel-analitik yöntemi; tahakküm ve tek tipleştirme temelli "küreselleşme" ile tanışma ve kültürel çeşitlilik temelli "İslami evrenselliği" karşılaştırmak için ise eleştirel-karşılaştırmalı yöntemi benimsemiştir. Çalışma, küreselleşmenin akışkanlık, tüketimci materyalist eğilimler ve insanın tanrılaştırılması gibi mekanizmalar yoluyla inanç esasları üzerinde yapısal baskılar oluşturduğunu; bunun da yüzeysel dindarlık biçimlerinin ortaya çıkmasına veya değer yabancılaşmasına yol açtığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, çağdaş Müslüman zihninde düşünsel bağışıklığın zayıflaması sonucu bir “etkilenmeye açıklık” (asimileye yatkınlık) bulunduğunu tespit etmektedir. Buna karşılık araştırma, inancı koruma ve güçlendirme için kapsamlı bir strateji önermekte; bu strateji, bilgi bütünlüğü temelinde Müslüman şahsiyetin yeniden inşasını, kurumsal ve teknolojik araçların etkin kullanımını ve savunma pozisyonundan medeniyet kurucu bir inisiyatife geçişi içermektedir. Bu bağlamda İslam’ın, insanlığı aşırı materyalizmin çıkmazlarından kurtaracak değerler temelli bir alternatif olarak sunulması hedeflenmektedir.
