SİLOPİ İLÇESİNDE ARAZİ KULLANIMININ ZAMANSAL DEĞİŞİMİ (1990-2024)

Abstract

Arazi kullanımı, insanların yaşamsal faaliyetlerini sürdürdükleri alanların doğal ve beşeri özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklere göre sınıflandırılması, değer tespitinin yapılması ve belirli amaçlara yönelik kullanımının planlanması süreci olarak tanımlanmaktadır. Araziye ilişkin değer veya özellik tespitinde, arazi çeşitli açılardan sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırmalar jeolojik, jeomorfolojik, hidrolojik, toprak özellikleri vb. ile beşeri ve ekonomik (tarım, hayvancılık, ormancılık, turizm, sanayi vb.) özellikler gibi faktörler temelinde yapılmaktadır. Arazi kullanımı, insanların yaşadıkları coğrafi mekânı kendi ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirme ve ondan faydalanma biçimlerini ifade etmektedir. Günümüzde plansız kentleşme, turizm faaliyetleri, ulaşım altyapısının inşası, madencilik ve sanayi faaliyetleri gibi çeşitli beşeri etkinliklere ek olarak aşırı otlatma ve göç hareketleri de farklı arazi kullanım türleri üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bunun yanında, arazilerin zamansal değişiminin izlenmesi ve hangi kullanım türlerinin arttığını, azaldığını ya da bozulmaya uğradığını ortaya koymak, sürdürülebilir arazi yönetimi açısından önemli bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda, arazinin mevcut özelliklerinin doğru şekilde belirlenmesi, arazi kabiliyet sınıflarının ortaya konulması ve arazi kullanım kararlarının hem güncel eğilimler hem de zamansal değişim süreçleri doğrultusunda belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, karma yöntemin (doküman inceleme ve CBS ile verilerin analizi) kullanıldığı mevcut çalışmanın amacı, Silopi ilçesinde geçmişten günümüze (1990-2024) arazi kullanım durumunu ve değişimini belirlemek, bununla birlikte sürdürülebilir arazi kullanımına yönelik çözüm önerileri ortaya koymaktır