Özet:
Bu çalışmada, diyabet fare modelinde mısır, yonca ve çayırotu bitkilerinden elde edilen fermente bitki sıvılarının (PFJ) bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkileri metagenomik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Çalışmada 30 erkek Balb/c fare, beş gruba (Kontrol, Pozitif Kontrol, Çayırotu PFJ, Mısır PFJ ve Yonca PFJ) ayrılmıştır. Tip 2 diyabet modeli Streptozotosin (STZ) uygulamasıyla oluşturulmuş, deney süresince PFJ’ler içme suyuna ilave edilerek uygulanmıştır. Deney sonunda bağırsak örneklerinden DNA izolasyonu yapılmış, 16S rRNA geninin V3–V4 bölgeleri yeni nesil dizileme (NGS) yöntemiyle analiz edilmiştir. Alfa ve beta çeşitlilik analizleri, PFJ uygulamalarının bağırsak mikrobiyotasında dengeleyici etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Kontrol grubunda mikrobiyal çeşitlilik en yüksek düzeyde iken, Pozitif Kontrol grubunda belirgin azalma gözlenmiştir. PFJ uygulamaları özellikle Mısır ve Çayırotu PFJ gruplarında çeşitliliğin yeniden arttığını göstermiştir. Taksonomik analizlerde bağırsak mikrobiyotasında temel şubeler olan Firmicutes ve Bacteroidota’nın baskın olduğu ve PFJ uygulamalarının bu dengeyi koruduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak, metabolik parametrelerin değerlendirilmesi Yonca PFJ grubunun diğer tüm gruplara kıyasla en yüksek insülin düzeyini gösterdiği ve kan glukozunun anlamlı biçimde düştüğünü göstermiştir. Bu bulgular doğrultusunda, PFJ uygulamalarının diyabete bağlı mikrobiyal disbiyozisi hafiflettiği, bağırsak mikrobiyotasının yapısal çeşitliliğini desteklediği ve potansiyel bir biyoterapötik ajan olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.
