Özet:
Bu tezde, kömür yakıtlı termik santraller ile fotovoltaik (PV) güneş enerji santrallerinin emisyon oranları ve çevresel etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, enerji üretiminde kullanılan iki farklı teknolojinin sera gazı salımları üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve sürdürülebilir enerji politikaları açısından değerlendirmektir. Analizlerde temel yıl olarak 2024 dönemi seçilmiş ve kömür santrali için işletme aşamasına, PV santrali için ise kurulum aşamasına ait veriler dikkate alınmıştır. Metodoloji kapsamında hesaplamalar IPCC (2006) kılavuzları, GHG Protocol ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı MRV Yönetmeliği esas alınarak yapılmıştır. Emisyon faktörleri ise DEFRA (2023), ETKB-EVÇED (2024) ve Ecoinvent (2022) verilerine dayandırılmıştır. Çalışmada sera gazı emisyonları, doğrudan (Kategori 1) ve dolaylı (Kategori 2, 3 ve 5) kaynaklar altında değerlendirilmiştir. Sonuçlar, kömür santrallerinin toplam emisyon miktarının 1.221,5 tCO₂-eq, PV santralinin ise 167,67 tCO₂-eq olduğunu göstermektedir. Bu fark, kömürün yüksek karbon içeriği ve doğrudan yanma sürecinin baskınlığı nedeniyle ortaya çıkmıştır. PV sistemleri ise kurulum aşamasında sınırlı emisyon üretmekte, işletme sürecinde neredeyse sıfır doğrudan salım ile karbon nötr hedeflerine katkı sunmaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye’nin yüksek güneşlenme potansiyeli göz önüne alındığında, PV yatırımlarının karbon azaltımı ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
