http://hdl.handle.net/11513/8 Wed, 08 Apr 2026 11:16:05 GMT 2026-04-08T11:16:05Z http://hdl.handle.net/11513/4486 FÂTIMÎLER DÖNEMİNDE MISIR’DA KIPTÎLER (358-567/969- 1171) ÇELİK, HAVVA İSLAM Bu çalışmada, Fâtımî Devleti (358-567/969-1171) döneminde Mısır’ın yerli Hristiyan unsuru olan Kıptî topluluğun siyasî, sosyal, dinî ve ekonomik konumu incelenmektedir. Fâtımîler genellikle Şiî-İsmâilî bir hanedan olarak Abbâsî Hilâfeti’ne karşı yürüttükleri siyasî ve ideolojik mücadele çerçevesinde ele alınmış; devlet bünyesindeki gayrimüslim unsurlar ise genellikle ikincil bir konu olarak değerlendirilmiştir. Tez, söz konusu yaklaşımı dengelemek üzere, Fâtımî dönemini Kıptîler merkezinde yeniden okumayı ve bu topluluğun devlet-toplum ilişkilerindeki yerini bütüncül bir çerçevede ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Kıptîlerin Fâtımî idaresi altındaki hukuki statüleri, vergi yükümlülükleri, idarî ve malî yapıda üstlendikleri roller, devlet yönetimiyle kurdukları müzakere ve pazarlık biçimleri, Kıptîlerin kilise hiyerarşisi ve dinî hayatla ilişkileri ile gündelik sosyal hayattaki görünürlükleri de ele alınmaktadır. Bu bağlamda Fâtımî idaresinin Kıptîlere yönelik politikalarının süreklilik ve dönüşüm yönleriyle birlikte, Kıptîlerin bu politikalara karşı geliştirdikleri uyum, direnç ve uyarlama stratejileri değerlendirilmektedir. Araştırmanın temel kaynaklarını, Arapça tarih eserleri, Kıptî müelliflere ait tarihler, seyahatnameler ve coğrafya türü eserler ile modern telifler oluşturmaktadır. Birincil ve ikincil kaynaklar karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmiş; Fâtımî dönemine dair anlatıların, müelliflerin mezhebî aidiyetleri, siyasî konumları yazar kimlikleri ve yazım amaçları doğrultusunda nasıl şekillendiği tartışılmıştır. Çalışmada tarihsel-nitel araştırma metodu çerçevesinde metin merkezli analiz, kavramsal çözümleme ve dönemler arası karşılaştırma yöntemleri birlikte uygulanmıştır. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11513/4486 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11513/4485 APPLICATIONS OF ULTRASONICALLY PREPARED COMPOSITE MATERIAL-BASED MODIFIED ELECTRODES IN QUANTITATIVE ANALYSIS ABDULLAH, BIKHTIYAR OMAR ABDULLAH This thesis focuses on the development of advanced voltammetric platforms based on nanostructured electrode modifications for the sensitive, selective, and reliable determination of food additives and bioactive compounds in real samples. Three different electrochemical sensors were fabricated by integrating metal oxide nanoparticles with conductive carbon nanomaterials onto glassy carbon electrodes (GCEs), and their analytical performances were thoroughly evaluated. In the first study, a voltammetric system was constructed using multi-walled carbon nanotubes (MWCNTs) and aluminum-doped zinc oxide (AZO) nanoparticles to detect sunset yellow, a widely used food dye. Electrochemical impedance spectroscopy (EIS) and cyclic voltammetry (CV) confirmed enhanced charge transfer and a significantly increased electroactive surface area at the MWCNTs/AZOmodified electrode. The sensor demonstrated excellent electrocatalytic activity, achieving a linear range of 4.0×10⁻⁹–7.5×10⁻⁶ M and a detection limit (LOD) of 9.5×10⁻¹⁰ M. Successful application to powdered beverages and pharmaceutical syrups validated its accuracy and precision. The second platform, designed for yohimbine determination in dietary supplements and biological samples, utilized graphene nanoplatelets (GN) and indium tin oxide (ITO) to form a high-performance GCE/GN@ITO electrode. The synergistic combination of GN and ITO resulted in improved electrontransfer kinetics, a wide linear range of 4.0×10⁻⁹–2.1×10⁻⁶ M, and an LOD of 5.0×10⁻¹⁰ M, with recovery values close to 100%. Finally, a GCE modified with a graphene nanoplatelets–antimony tin oxide (ATO-GNP) nanocomposite enabled the selective determination of homovanillic acid (HVA), an important neurological biomarker. The ATO-GNP/GCE platform achieved a linear range of 4.0×10⁻⁹–3.5×10⁻⁶ M and an LOD of 4.5×10⁻¹⁰ M, showing strong clinical applicability through accurate measurements in blood and urine samples. Overall, the developed nanocomposite-based electrochemical sensors offer promising potential for practical applications in food safety control, pharmaceutical analysis, and clinical diagnostics. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11513/4485 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11513/4484 RASİM ÖZDENÖREN’İN “GÜL YETİŞTİREN ADAM” ADLI ROMANINDA KELİME TÜRLERİNİN İNCELENMESİ ULUDAĞ, FERİDE BURCU Rasim Özdenören, Türk edebiyat ve sanatının son elli yılında hikâyeciliği ve denemeleriyle önemli bir yere sahiptir. 1979 yılında yayımladığı “Gül Yetiştiren Adam” adlı romanı bugüne kadar yayınlanmış tek romanıdır. Romanda batılılaşma sürecinde, Doğu-Batı çatışması arasında kalan insanların gösterdiği tavrı ve elli yılı aşkın bir zaman içinde yaşanılanların yeni nesillere yansıması konusunu işlemiştir. Eserde geçen kelimeler, türleri açısından incelenmiş olup örneklerle desteklenmiştir. Kelime türlerinin sınıflandırılmasında çeşitli araştırmacılar farklı sınıflandırmalar yapmış olsa da bu çalışmanın ana hatlarının belirlenmesinde ve detaylandırılmasında Zeynep Korkmaz’ın “Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi” kitabı esas alınmıştır. Ayrıca Muharrem Ergin, Tahir Nejat Gencan, Haydar Ediskun ve Tahsin Banguoğlu gibi önemli araştırmacıların da kelime türleriyle ilgili yapmış olduğu sınıflandırmalara da yer verilmiştir. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11513/4484 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11513/4483 DEĞİŞİK BADEM ANAÇLARININ FERRAGNES VE FERRADUEL BADEM ÇEŞİTLERİNDE BAZI POMOLOJİK, FİZİKSEL, KİMYASAL VE BİYOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ CAN, ZEYNEP RUŞEN Bu çalışma, Acıbadem ve Garnem anaçları üzerine aşılı Ferragnes ve Ferrraduel badem çeşitlerinden oluşan, ticari badem bahçesinde 2021 ile 2023 yılları arasında üç yıl yürütülmüştür. Çalışmada elde edilen veriler, çoklu karşılaştırmalı analizler yapılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın yürütüldüğü bahçe Adıyaman Kahta ilçesinde olup iklim yapısı yarı kurak Akdeniz iklimi geçit bölgesinde bulunmaktadır. Bu çalışmada amaç, Acıbadem ve Garnem anaçlarının Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitlerinin meyve kalite parametrelerinden pomolojik, biyokimyasal özellikler üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmanın yönteminde; toprak, yaprak ve meyve örneklemesi çok katmanlı ve tekrarlı olarak yürütülmüş, her kombinasyon için pomolojik ölçümler (boy, en, kalınlık, ağırlık, randıman), kimyasal analizler (yağ, protein, şeker, mineral içerik) ve biyokimyasal analizler (yağ asitleri, şekerler, organik asitler, toplam fenolik, antioksidan kapasite) gerçekleştirilmiştir. Analizler, uluslararası kabul gören laboratuvar protokolleriyle, istatistiksel olarak anlamlılık testleri ve karşılaştırmalı değerlendirmeler eşliğinde yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, Garnem anaçlı kombinasyonların (özellikle Garnem x Ferraduel), hem meyve iriliği ve iç badem ağırlığı hem de yağ, protein, toplam fenolik ve antioksidan kapasite açısından klasik Acıbadem anaçlı kombinasyonlara kıyasla belirgin ve istikrarlı bir üstünlük sağladığını ortaya koymuştur. Yıllar arası verim ve kalite istikrarı da Garnem anaçlarında daha yüksek bulunmuştur. Yıllara göre Garnem üzerine aşılı Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitleri Acı badem anacı üzerine aşılı aynı badem çeşitlerinde hem verim ve hem de kalite bakımından daha iyi sonuç vermiştir. Toprak ve yaprak analizleri dikkate alındığında klonal anaç olan Garnem üzerine aşılı Ferraduel çeşitlerinde yapraklarda, meyvelerde ve meyve biyokimyasal içeriklerinden elde edilen değerler, Acı badem üzerine aşılı bademlerden daha yüksek elde edilmiştir. Bu durum ise klonal anaç olan Garnem anacının besin elementlerini bitkinin üst organlarına iletiminin daha yüksek olduğu görülmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada anaç çeşit kombinasyonu dikkate alındığında Garnem ve Ferraduel kombinasyonunun diğer anaç çeşit kombinasyonuna göre hem verim hem de biyokimyasal içerik açısından daha yüksek değerler elde edildiği saptanmıştır. Bu bulgulara göre Garnem anacının Acı badem anacına göre özellikle verim ve meyve kalitesi açısından daha iyi sonuç verdiği görülmektedir. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11513/4483 2026-01-01T00:00:00Z