MARDİN YÖRESİNDE BOVİNE EPHEMERAL FEVER (BEF) HASTALIĞININ SEROEPİDEMİYOLOJİSİ

Abstract

BEF, hayvancılık ekonomisini tehdit eden, vektörlerle bulaşan, akut ve yüksek yayılıma sahip bir enfeksiyondur. Endemik bölgelerde hastalığın kontrolü için etkili vektör mücadelesi ve aşı programlarının geliştirilmesi büyük önem taşır. Bu çalışma, Mardin ilindeki sığırlarda Bovine Ephemeral Fever Virus (BEFV)’e karşı oluşan antikor varlığını araştırmak ve enfeksiyonun bölgesel dağılımını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, 2025 yılı içerisinde Mardin ilinin dokuz farklı bölgesindeki (Yeşilli, Ömerli, Mazıdağı, Savur, Midyat, Nusaybin, Kızıltepe, Merkez, Derik) toplam 92 sığırdan (72 dişi, 20 erkek) kan örnekleri alınmıştır. Örneklerin alındığı işletmelerde BEFV’una karşı aşılama yapılmadığı işletme sahiplerinden teyit edilmiştir. Alınan kan örneklerinden serumlar ayrılarak -80°C’de muhafaza edilmiştir. Anti-BEFV antikor düzeyleri, ticari olarak temin edilen Bovine Ephemeral Fever Virus Antibody (Anti-BEFV) ELISA kiti kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen optik dansite (OD) değerleri 450 nm dalga boyunda spektrofotometrik olarak ölçülmüş, OD>1,00 değerleri pozitif, OD0,05). Cinsiyet değişkenine göre değerlendirildiğinde, dişi sığırlarda ortalama OD değeri 1,154±0,15, erkek sığırlarda 1,155±0,15 olarak saptanmış; iki cinsiyet arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p=0,98). Bu çalışma, Mardin ilinde sığır popülasyonunun büyük bir kısmının BEFV’una karşı antikor taşıdığını göstermektedir. Bulgular, virüsün bölgede dolaşım göstermiş olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, BEFV enfeksiyonunun neden olduğu ekonomik kayıplarının önlenmesi için düzenli seroepidemiyolojik takiplerin yapılması ve BEFV aşılamasının bölgesel düzeyde değerlendirilmesi önerilmektedir.