ÖĞRENME MERKEZLİ LİDERLİĞİN ÖĞRETMEN MESLEKİ GELİŞİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TAKIM YENİLİKÇİLİĞİ VE OKUL İKLİMİNİN ARACILIK ROLÜ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğrenme merkezli liderliğin öğretmen mesleki gelişimi üzerindeki etkisini ve bu ilişkide takım yenilikçiliği ile okul ikliminin tekil ve seri aracılık rollerini öğretmen algılarına dayalı olarak incelemektir. Araştırma nicel desende yürütülmüş, ilişkisel tarama yaklaşımı benimsenmiştir. Veriler 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa ilinin merkez ilçelerinde görev yapan öğretmenlerden toplanmış; analizler 640 geçerli veri üzerinden gerçekleştirilmiştir.Veri toplama araçları olarak Öğrenme Merkezli Liderlik Ölçeği, Takım Yenilikçiliği Ölçeği, Okul İklimi Betimleme Ölçeği ve Öğretmen Mesleki Öğrenme/Mesleki Gelişim Ölçeği kullanılmıştır. Hipotezlenen seri aracılık modeli, SPSS’te Hayes PROCESS Macro (Model 6) ile 5000 bootstrap yeniden örnekleme kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, öğrenme merkezli liderliğin takım yenilikçiliğini anlamlı ve pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Ayrıca öğrenme merkezli liderlik ve takım yenilikçiliği okul ikliminin anlamlı yordayıcılarıdır. Öğretmen mesleki gelişimi modelinde ise öğrenme merkezli liderlik, takım yenilikçiliği ve okul iklimi öğretmen mesleki gelişimini pozitif ve anlamlı biçimde yordamıştır.Toplam etki anlamlı olmakla birlikte, aracı değişkenler modele dâhil edildiğinde doğrudan etki anlamlılığını sürdürmüş ve böylece ilişkinin kısmi olarak açıklandığı görülmüştür. Bootstrap sonuçları, toplam dolaylı etkinin anlamlı olduğunu; spesifik dolaylı etkiler açısından ise okul iklimi üzerinden işleyen yolun ve seri yolun anlamlı olduğunu, buna karşın yalnızca takım yenilikçiliği üzerinden işleyen yolunistatistiksel olarak desteklenmediğini göstermiştir. Sonuç olarak, öğrenme merkezli liderlik öğretmen mesleki gelişimini doğrudan desteklemenin yanı sıra, takım yenilikçiliğini güçlendirerek okul ikliminin olumlu yönde şekillenmesine katkı sunmakta; bu mekanizma aracılığıyla öğretmen mesleki gelişimi dolaylı olarak da desteklenmektedir. Bulgular, okullarda öğrenme merkezli liderlik uygulamalarının, takım temelli yenilikçilik süreçleri ve okul iklimiyle birlikte ele alındığında öğretmenlerin mesleki gelişimini güçlendirmeye yönelik daha bütüncül stratejiler geliştirilmesine katkı sağlayabileceğine işaret etmektedir.