İLAHİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN KÜLTÜREL ZEKÂ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

ültürel farklılıklarla etkileşimin giderek arttığı günümüzde bireylerin farklı kültürel ortamlarda etkili iletişim kurabilme ve uyum sağlayabilme becerileri önem kazanmıştır. Bu bağlamda özellikle farklı toplumsal kesimlerle iletişim kuracak meslek gruplarında yer alacak bireylerin kültürel zekâlarının incelenmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’deki İlahiyat Fakülteleri’nde öğrenim görmekte olan lisans öğrencilerinin kültürel zekâ düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek ve öğrencilerin kültürlerarası etkileşime ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde Kültürel Zekâ Ölçeği kullanılmış, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın katılımcıları Türkiye’de farklı üniversitelerin İlahiyat Fakültelerinde öğrenim görmekte olan nicel boyutta Kültürel Zekâ Ölçeğini dolduran 1450 lisans öğrencisi ile nitel boyutta görüşlerine başvurulan 22 lisans öğrencisidir. Elde edilen nicel veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiş, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcı grubundaki öğrencilerin kültürel zekâ düzeylerinin genel olarak orta seviyede olduğu, ancak üst biliş, biliş, motivasyon ve davranış boyutlarında ortalamanın üzerinde puanlara sahip oldukları belirlenmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyi yükseldikçe kültürel zekâ puanlarının arttığı, ebeveyn eğitim düzeyinin de kültürel zekâ üzerinde anlamlı etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninin ise kültürel zekâ üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Nitel bulgular, öğrencilerin farklı kültürlere karşı genel olarak olumlu tutum geliştirdiklerini, merak, öğrenme isteği, empati, saygı ve kültürel duyarlılık gibi özellikler sergilediklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte dil yeterliliği, kültürel bilgi eksikliği ve iletişim kaygısı i gibi unsurların kültürlerarası etkileşim sürecini zorlaştırabildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin kültürel zekâ düzeylerine ilişkin mevcut durumu ortaya koyarak alandaki bilgi birikimine katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kültürel zekânın geliştirilmesine yönelik eğitim uygulamalarının planlanmasında bu araştırma sonuçlarından yararlanılabilir.